
Tijdens de 13de Colin Archer Memorial Race aan boord van de Dream Machine (Sigma 400 NED 6124)
15-7-2006
We maken ons klaar voor de start. De wind is afgenomen tot 9 knopen (2 Beaufort) dus het ziet er niet naar uit dat het ruig wordt. Het hoge druk gebied midden op de Noordzee kruipt langzaam naar onze richting. Omdat de schipper het water op rantsoen heeft gezet, hebben we besloten om bij de tagrijn 2 extra jerrycans van 20 liter te kopen, zodat de water voorraad in één keer bijna is verdubbeld...
De start zal om 14.30 uur plaats vinden. Ik heb mijzelf toegang verschaft tot de computer, terwijl de rest van de bemanning al aan dek bezig is om het schip klaar te maken voor de reis. Chip, de navigator, ijsbeert zenuwachtig in de kajuit, hij wil hier zitten, dus ga ik afsluiten voor vandaag en groet jullie, tot het volgende rapport.
Eenmaal buiten de haven kwamen wij in de gebruikelijke hectische toestanden terecht met alle schepen die slagen maakten om voor de start een zo goed mogelijke positie te verkrijgen.
Er wordt in groepen gestart, elke klasse apart . Wij zitten in startgroep 5, dat heeft als voordeel dat je kan zien of er door de anderen wel of niet met spinnakers wordt gevaren. Bij de briefing vanmorgen werd door de - voor de weersverwachting verantwoordelijke functionaris - gesproken over 5 knopen wind (2 Beaufort) en later in de week 0 tot 5 knopen wind.... Niet echt een fijn vooruitzicht voor ons, de "Dream Machine" heeft meer wind nodig om lekker te kunnen lopen.
Maar goed, er stond 20 knopen wind, veel meer dan verwacht en goed genoeg voor ons. De Genua 2 die we aan dek hadden gelegd kon op een gegeven moment ook weer naar beneden om te worden gewisseld met de High Aspect fok En een moment later riep de schipper dat de grote spinnaker ook weg moest en dat de kleine spi moest worden klaargemaakt.
Nadat de eerste twee groepen waren gestart, en wij ook al een paar slagen hadden gemaakt merkten we dat de wind was geruimd en dat het dus niet meer mogelijk was om met de spinnaker te varen, de kleine spi werd ook weer terug naar het magazijn beneden gestuurd.
De start van groep 4 was voor ons het 10 minuten sein. Zo langzaam mogelijk kropen we richting startschip. Vooraf hadden we uitgerekend dat we drie minuten deden over het traject vanaf de laatste rode boei tot de startlijn. De start was zoals gewoonlijk een zenuwen toestand: kruisende schepen, snel overstag of afvallen om geen aanvaring te krijgen, geschreeuw, spanning, emoties.
De wedstrijdleiding moet een nieuw horloge kopen, alle 10 minuten- en startseinen hadden een verschil van 10 tot 15 seconden. Wij merkten dat en de andere deelnemers ook, over de marifoon kwamen dan ook opmerkingen over deze misser van de wedstrijdleiding.
Onze start (het sein was uiteraard 15 seconden te vroeg) was goed, als vijfde of zesde over de lijn. Een halve windse koers en flinke druk op de grootschoot, dit is inderdaad te veel om te reachen. Al snel bleek dat onze zeilkeuze de juiste was. We liepen als een speer en alleen een 45 voet schip liep ons voorbij. Ik kijk naar rechts en zie op 1 meter van onze rail de boeg van een ander schip. Hij probeert boven ons langs te gaan, maar dat gaat niet lukken, 50 meter naar rechts zijn de vrolijke krulletjes van een plaat te zien. De concurrent aan stuurboord kiest eieren voor zijn geld, valt af en probeert achter ons langs te kruisen, helaas kansloos. Zijn boeg verwijdert zich verder van ons. Op naar de volgende tegenstander.
De Dream Machine loopt hard, de nieuwe mast is echt een aanwinst, ik heb met dit schip nog nooit zo competitief gevaren. Het is echt een spectaculair begin, close racing en toch ontspannen, bemanningen roepen elkaar geintjes toe, zo dicht zitten we op elkaar. Even tellen hoeveel schepen er voor ons zijn, 4, dus dan liggen we 5e, so far so good.
Na de kuipersplaat begint het kruisrak, dat is onze kans. De Sigma loopt hoog en hard aan de wind, we komen nu al tussen de schepen van de vorige startgroep. Het gaat steeds beter, we zijn nu ongeveer anderhalf uur onderweg, maar voor mijn gevoel is het pas een half uur.
De bak- en stuurboord betonning komt dichter bij elkaar te staan, het is een smal laantje schepen kruisen links en rechts. Wij gaan overal tussen door, niemand loopt zo hoog...het gaat goed!!!
Ik ben met de grootschoot bezig als ik de schipper en de voordekkers ineens hoor roepen, ik hoor een harde knal, 20 meter van ons vandaan botsen de Innuendo en de Greyhound tegen elkaar. Een bakboord stuurboord situatie, het ene schip raakt de ander loeihard midscheeps. Niet leuk voor die mensen, wij varen er langs en we zien dat de zeilen gelijk gestreken worden en de twee schepen elkaar paaien om te overleggen.
Dan slaat het noodlot ook voor ons toe, Hanjo roept dat hij geen druk voelt, de grootschoot! Ik kijk naar de grootschoot. Niets aan de hand met de grootschoot, met de overloop is niets aan de hand, dan omhoog kijken, hoe staat het grootzeil er bij?
Een scheur, middenin het grootzeil loopt van het achterlijk tot halverwege, gvd, k*t, sh*t. Nee, niet nu, niet vandaag. Wat een desillusie!
Als we beter kijken zien we dat de naad van een gelijmde baan heeft losgelaten.
Einde race dachten we en als een speer het grootzeil naar beneden gehaald, afgevallen en terugkeren naar Lauwersoog. We zijn al bijna 2 uur onderweg.
Terwijl wij het zeil bergen gaat Hanjo vast de organisatie bellen en een zeilmaker zoeken. We zullen hoe dan ook naar Noorwegen varen.
Met stroom tegen en alleen de fok bij varen we terug, Hanjo heeft een zeilmaker te pakken gekregen en een taxi besteld. We lopen Lauwersoog weer binnen en maken snel vast aan een garnalen kotter. Op het dek van de kotter binden we het zeil tot een flink pakket. Als we de steiger aflopen moeten we nog twee minuten wachten tot de taxi komt, het klopt allemaal!
Hanjo en Hans stappen in de taxi en wij gaan de nasi eten die Peter had gemaakt met de bedoeling die op open zee te verorberen.
Binnen een uur zijn ze terug met het gerepareerde zeil, snelle actie van de schipper én de zeilmaker!
Meteen zetten we het zeil op de mast, zorgen dat we niets verkeerd doen, smeerrepen, onderlijk strekker, cunningham, alles wordt snel en zorgvuldig geplaatst. Vakkundig zelfs.
Ondertussen eten Hans en Hanjo hun nasi op. Wanneer alles gereed is starten we direct de motor en gaan als een speer de haven uit, terug naar het wad, back in de race mode. We're the comeback kids!
Op dit moment van schrijven zijn we de laatste boei van het lange kruisrak voorbij, we zijn op weg naar de uiterton, de laatste ton die we bakboord moeten ronden. Wij voelen ons weer goed. Een paar uur geleden hadden we niet gedacht dat we ons nu al hier zouden bevinden. We ronden de ton en zetten de schoten wat losser voor een iets ruime koers. Noorwegen we komen er (toch) aan!
16-7-2006
Ik ben van wacht af en heb nog een uurtje R&R te gaan. We lopen weer het 6-6-2 systeem, zes uur op en zes uur af, altijd 3 man met dienst. Om de twee uur wisselt een shift.
Ik heb vorig jaar al eens uitgelegd hoe dat in z'n werk gaat, en misschien doe ik dat later nog wel een keer in dit verslag.
Ik lig te kooi en wordt wakker van de marifoon, als ik moe ben kunnen ze over het dek stampen, met blokken rammelen of met lieren ratelen, ik slaap gewoon door. Maar het gekraak en gesis uit de marifoon (die ook meestal te hard aan staat) maakt mij wakker.
Ik hoor Chip praten met een andere boot, het blijkt dat we de She-Bee oplopen.
Ze zijn slechts 7 mijl van ons vandaan! (54°48N - 06°03E) Wauw, dat is gaaf! We hebben vanmorgen al twee schepen ingehaald, maar weten niet of dat ook deelnemers zijn. Dat geeft de burger weer moed, we blijven in de race mode, of het wedstrijd comité ons nou wel of niet reglementair laat finishen.

17-7-2006
Mijn shift loop van 4 tot 10 (04:00 tot 10:00 en 16:00 tot 22:00), vanmorgen stak ik mijn hoofd uit het luik en zag een ander schip op een 300 meter achter ons. "Zijn we net met een noodgang voorbij gevaren" meldt Roy. Ik kijk naar voren en zie de spinnaker strak voor de boot staan. Mooi werk mannen! Later, als het lichter is geworden zien we dat het schip achter ons inmiddels ook zijn spi heeft gezet. Er zijn mensen die 's nachts niet onder spinnaker varen, maar met zulk licht weer kan dat toch niet echt tot problemen leiden, lijkt me. Tenzij de bemanning niet ervaren genoeg is misschien.
We gebruiken de computer voor de navigatie, onze Amerikaanse kompaan Chip is de navigator, Hanjo, Chip en ondergetekende zijn de enigen die de computer gebruiken. Ik voor de verslaggeving, Hanjo voor het ophalen van GRIB files en andere communicatie en Chip verwerkt van de gegevens met het MaxSea navigatie systeem.
In de top van de mast bevind zich een GSM antenne, hierdoor hebben we sneller contact met de GSM provider aan de wal en kunnen we de GRIB files met een GPRS verbinding downloaden. Als we geen GPRS verbinding hebben gebruiken we de korte golf ontvanger om weerkaarten op te halen, maar die kunnen we helaas niet op de computer (MaxSea) gebruiken. Al met al is het vaak een hele toer om een beetje actuele computer data te verkrijgen. Je kan natuurlijk ook de marifoon uitluisteren om van de verschillende kuststations informatie te krijgen, maar dan moet je op de tijd letten en hopen dat het bericht verstaanbaar is.
Hanjo heeft de oude weerkaartjes gebruikt en dat is niet slecht gegaan, Gisteravond liepen we aan de wind (7 tot 10 knopen N-O) en volgens de (3 dagen) oude weerkaartjes zal in dit gebied de wind zover gaan ruimen dat we een bakstag windje krijgen. We preparen dus vast de spinnakerschoten aan dek en leggen de spinnakerzak bovenop de andere zeilen, zodat de jongens van nachtdienst zo snel mogelijk kunnen werken als het zo ver is.
Er staat nog steeds heel weinig wind, we lopen tussen de 3 en 4 knopen en hebben een halve knoop stroom tegen. De wind is inderdaad gedraaid en de jongens hebben de spi midden in de nacht gezet. Ik lag in mijn kooi toen ik even wakker werd van gestamp aan dek en de ratelende lieren. Toen de boot even later horizontaal lag wist ik dat we onder spi verder voeren. Ik was net aan dek en we telden 14 schepen om ons heen. We liggen weer midden in het veld.
17-7-2006 middag
We liggen al bijna 2 dagen over de zelfde boeg, de spi staat op, het zonnetje schijnt, het is mooi op zee. We liggen aan dek een beetje in de zon te dommelen, ik heb wacht, maar er is niet veel te doen, Peter stuurt en het schip loopt rustig met een knoop of vijf. In de verte klink het gebulder van een jachtvliegtuig. Wij horen thuis elke dag vliegtuigen dus niemand kijkt nog op of om.
Het gebulder wordt steeds harder en zwaarder, dat is toch erg dichtbij. Ik kijk achter de spinnaker of ik het vliegtuig kan zien, maar er is niets. Dan opeens het geluid van nog een straaljager, waar zitten ze toch?
Opeens zie ik ze, ze zitten vlakbij elkaar en ze zijn met een schijngevecht bezig, ik roep de bemanning. Een spectaculaire "dog fight" vlak voor onze neus, we zitten eerste klas en zien de twee F16's vlak boven ons rollen, verticaal stijgen en idioot scherpe bochten maken, de naverbranders vol aan. Opeens schieten er uit het voorste vliegtuig lichtflitsen en rookpluimen, chaff! De achterste heeft een waarschijnlijk een "missile lock" op de voorste gezet en hij heeft op zijn beurt tegenmaatregelen genomen om het projectiel met afleidingsvuur te ontwijken, net een film! Mooie job moet dat zijn.
De achtervolging gaat door, ze maken nog wat spectaculaire bochten maar dan opeens verdwijnen ze net zo snel als ze gekomen zijn, er zal er wel één gewonnen hebben.
Het had geen zin om dit te fotograferen of te filmen, daar blijft niets van over op de gevoelige plaat. Als het gebulder is afgelopen, kijken we elkaar glunderend aan, wat een show! Dat zal je nooit zien op de open dagen van de luchtmacht.
Chip kwam ook aan dek, hij lag te slapen en is wakker geworden van ons gejoel, hij is net te laat voor het gevecht.
We zitten nog wat te kletsen als ik even later over stuurboord de toren van een onderzeeër zie. Kijk daar eens! Wauw, zitten we soms midden in een NAVO oefening? Tegen de zon in kunnen we duidelijk de duiktoren, de antennes en de snorkel van de onderzeeër onderscheiden. Voor de duiktoren krult een snorretje buiswater. Hij vaart in zuidelijke richting van ons vandaan, we pakken de video en foto camera's, dit kan je wel zien op het plaatje, die vliegtuigen niet.
Dan zegt Hanjo dat hij een wel heel scherpe bocht maakt voor een onderzeeër, een onwaarschijnlijk scherpe bocht zelfs, als je weet wat er nog allemaal onder water zit...
Maar dan draait hij verder van de zon af zodat we meer zien dan alleen het silhouet en zien dat hij blauw van kleur is. Het is geen onderzeeër. Het is gewoon een vissersbootje, zo'n typisch Deens ding, een stompe vlet met een telefooncelachtig stuurhutje er op. De korf achter de telefooncel heeft de vorm van een snorkel, de telefooncel samen met de antennes en de gedrongen vorm van het bootje gaven de illusie van een duiktoren.
We moeten om ons zelf lachen, de dog fight van daarnet heeft onze fantasie te veel geprikkeld. Gelukkig hebben we de foto's nog...
We ontdekken dat we iets verkeerd hebben gedaan toen we het grootzeil in Lauwersoog weer monteerden. De smeerreep van het eerste rif zit aan de verkeerde kant en loopt nu tussen het voorlijk en de mast naar het reefoog. Aangezien we verwachten dat we morgen een knoop of 20 tegenwind krijgen in het Skagerrak, en we dus een rif moeten kunnen zetten, besluiten we om de lijn weg te halen en opnieuw te plaatsen. Omdat het reefoog zich op ¼ van de mast bevindt op zo'n 5 a 6 meter hoogte moet er iemand de mast in. Roy gaat, het bootsmanstoeltje past hem het best. Ik sta te sturen en we lopen een dikke 8 knopen met spi (we loggen 9.4 als hoogste snelheid vandaag). Peter, Chip en Hanjo sleuren Roy de mast in, het klusje is snel gefikst. Roy heeft de videocamera meegenomen en maakt nog wat opnames vanuit de mast. Ik ben benieuwd naar het resultaat.
Dat we weten wat voor weer gaat worden komt omdat het vanmiddag eindelijk gelukt is om GPRS contact met de wal te krijgen, Hanjo heeft verse GRIB files en gedownload en daarna ook een e-mail verstuurd met ons laatste verslag.
Het was weer een hele toer om dat voor elkaar te krijgen, sommige telco's staan geen GPRS toe soms is dat omdat de latency te hoog is en soms heel eenvoudig omdat ze dat contractueel niet verplicht zijn. Wij proberen het dan met mijn telefoon (andere provider) maar dat mag ook niet baten. Maar uiteindelijk is het toch gelukt, dankzij, of ondanks, de moderne technologie.
17-7-2006 avond/nacht
Ik lig te kooi en kan niet slapen, het schip ligt zwaar op één oor want de wind is sterk toegenomen. Ik hoor de bekende geluiden van ratelende lieren en zeilzakken die versleept worden, ik ben toe moe om helder te denken maar ik merk wel dat het schip ineens wat rustiger ligt.
Het geluid van een schoot die strak wordt opgelierd klinkt recht boven mijn hoofd. Het schip kreunt en dreunt, meer liergeluiden weerklinken, het lijkt wel of ze het lopende wand op breeksterkte testen, alles piept en kraakt.
Maar dan merk ik dat we weer stabiel zijn, het schip gaat nog wel tekeer, maar we hangen niet meer zo schuin als voorheen. Ik heb het gevoel dat de spinnaker is gehesen, en ik probeer nog wat te rusten, mijn wacht begint over 2 uur.
Niemand hoeft mij te wekken, want ik ben al wakker en heb helemaal niet geslapen.
Ik kijk snel of er nog iets makkelijks te eten is. de krentenbollen zijn al op, ik heb geen zin om koffie of thee te zetten dus ik hijs me maar in mijn pak. Dat valt niet mee met deze zeegang, en ik moet eerst nog mijn laarzen zien te vinden, die liggen ergens verstopt onder de berg troep die ontstaat als er 6 man in zo'n kleine ruimte leven.
Ik kom aan dek en begroet Hanjo, Chip en Roy, ik kijk naar boven en zie dat er geen spi staat maar dat het grootzeil dubbel is gereefd, op het voorstag staat de High Aspect fok.
Hanjo vertelt dat de wind nog meer is toegenomen en dat we vannacht 42 knopen wind over ons heen hebben gehad! Het is geen overbodige luxe geweest dat we de reeflijnen hebben gefikst.
We lopen nog steeds een dikke 8 knopen en af en toe schiet het log over de 10 knopen als we van de golven af surfen.
Zo stuiteren we door de nacht. We moeten nog even lachen om de briefing op Lauwersoog we worden verondersteld vandaag 10 knopen wind te ondervinden, dan zijn 42 knopen die wij hebben gemeten toch een heel andere categorie.
Ik tel de koppen in de kuip, 4, er is er één te veel. Hanjo de schipper heeft het verstandig gevonden om tijdens de storm aan dek te blijven. Maar de wind is met 28 knopen al veel minder geworden en neemt nog steeds geleidelijk af.
Na een uur besluiten we het tweede rif weg te nemen en als de wind is afgenomen tot 15 knopen gaat ook het eerste rif er uit.
Dan kan Hanjo naar bed, welterusten schipper, dat was een opwindend stukje zeilen.
Later die avond, als de wind zo ver is afgenomen dat we bootsnelheid dreigen te verliezen, besluiten we om de High Aspect te vervangen voor de Genua 2.
18-7-2006
Waarom is het altijd zo dat het einde van een tocht zo lang lijkt te duren?
Vanaf het moment dat we nog maar 50 mijl moeten varen ben je aan het aftellen, en dan duurt het zo verdomde lang. Het zal met huis, tuin en keuken psychologie wel te verklaren zijn, maar we hebben allemaal het verlangen om de finishlijn te zien.
Helemaal nu we over de marifoon de eerste schepen al horen melden bij de finish. De zee is kalm en we zitten met korte broek aan dek.
Met nog 20 mijl te gaan passeren we de "calling line". Chip meldt onze passage over de marifoon. Intussen horen we steeds meer schepen zich melden bij de finish, we proberen onze cross track error te verminderen door wat te knijpen. We krijgen hem er helemaal af en dan komt de finish in zicht. Voor ons glijdt de Greyhound over de finish, zij hebben het wel gehaald, we hebben hen en hun slachtoffer, de "Innuendo" nog in de vissershaven in Lauwersoog gezien. De bemanning van de Innuendo kon ons nog net toe roepen dat het einde race was voor hun schip.
We turen over het water naar de zwart-gele ton die de finishlijn markeert, met de verrekijker erbij wordt het ding eindelijk ontdekt. We zitten hoog genoeg om eventueel nog een klein beetje af te vallen, het knijpen heeft geholpen. 
15.17 uur Finish voor de Dream Machine in Stavern. We lopen de haven binnen en zijn druk bezig met stootwillen en landvasten. Over de marifoon worden we geroepen door de Broersbank, even geen tijd jongens. We spreken jullie vanavond wel op de steiger om jullie succesverhaal te horen en om de fles wijn te geven die jullie verdiend hebben!
Jeroen Braakman